FACT CHECK: ‘කොවිඩ්-19’ වයිරසයෙන් ආරක්ෂාව නොදුන් නිසා හින්දු බැතිමත්හු පිළිම ගංඟාවලට දැමුවා ද?

#FactCheck #False

“පිහිටක් නැති නිසා දේව පිළිම ගඟට විසිකරන ඉන්දියානුවන්” යන සිරස්තලය යටතේ විඩියෝපටයක් මැයි 9 වැනිදා සමාජ මාධ්‍යයේ පළ වී තිබිණි. 

මෙය අවස්ථා 1,200කට වැඩි ගණනකදී “ෂෙයාර් (share)” වී තිබිණි. 

ලොරි රථයකින් පැමිණෙන විශාල පිරිසක් මෙරට සමාජ සංස්කෘතිය තුළ ගණ දෙවියන් යනුවෙන් හඳුන්වන දෙවියන් ට සමාන පිළිම කිහිපයක් පාලමක සිට ගංඟාවකට අතහරින අයුරු එම විඩියෝ පටයේ දැක්විණි. 

මෙම විඩියෝ පටය ‘ඉන්විඩ්’ මෙවලම භාවිත කරමින් රාමුවලට වෙන් කරගත් අතර ඉන් අනතුරුව ‘යැන්ඩෙක්ස්’ සහ ‘ගූගල් රිවර්ස් ඉමේජස්’ භාවිත කරමින් අදාළ රූප රාමු පරීක්ෂාවට ලක් කෙරුණි. 

එහිදි මෙම විඩියෝ පටය පසුගිය වසරේ මැයි හා ජූනි මාසවලදී වැඩි වශයෙන් හුවමාරු වී ඇති බව දක්නට ලැබිණි.

“කොවිඩ්-19 වයිරසයෙන් ආරක්ෂාවක් ලබානොදීම හේතුවෙන් ඉන්දියානුවන් පිළිම ගංඟාවලට අත්හරිනවා” යන්න එම බොහෝමයක් සටහන්වල (post) දැක්විණි. 

එසේ පළ වී තිබූ සටහන්,

මෙම අදහස දැක්වෙන පාඨ “ගූගල්” භාවිතයෙන් සෙවීමකට ලක් කරන ලදි. 

එසේ පරීක්ෂා කිරීමේදී මෙය 2015 වසරේ විඩියෝ පටයක් බවට සොයාගැනීමට හැකියාව ලැබිණි. 

මෙය හින්දු බැතිමතුන්ගේ වාර්ෂික ආගමික පිළිවෙතක් බව මෙහිදි අනාවරණය විය.

මෙහි මුල් විඩියෝව පළ කර ඇත්තේ 2015 වසරේ සැප්තැම්බර් 28 වැනිදා ය. 

ඊට අදාළ සබැඳිය,

https://www.facebook.com/newschd/videos/989821804414933/

මේ විඩියෝව පසුගිය වසරේ දී වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ ආයතන කිහිපයක්ම මේ සම්බන්ධයෙන් කරුණු පරීක්ෂා කර තිබිණි. අරාබි ඇතුළු භාෂාවලින් පළ වන වෙබ් අඩවි ද මේ සම්බන්ධයෙන් කරුණු පරීක්ෂා කිරීම් කර තිබිණි. 

ඉන්දියාවේ ‘ද ලොජිකල් ඉන්දියන්’ වෙබ් අඩවිය ද මේ සම්බන්ධයෙන් කරුණු පරීක්ෂාවක් කර තිබිණි. 

ඊට අදාළ සබැඳිය,

https://thelogicalindian.com/fact-check/hindu-ritual-immersion-covid-19-coronavirus-21266

තවදුරටත් කරුණු සෙවීමේදී මෙය හින්දු බැතිමතුන් වාර්ෂිකව කරන පිළිවෙතක් බවත් එය වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන්නක් බවත් අනාවරණය විය.

සෑම මසකම සැප්තැම්බර් මාසය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් සහ ගණ දෙවියන් මුල් කරගනිමින් මෙම පිළිවෙත සිදු කෙරේ. 

‘ගනේෂ් චතුර්ති’, ‘විනායක චතුර්ති’ සහ ‘ගනේෂ් විසර්ජන්’ යන නම්වලින් මෙම ආගමික උත්සවය හැඳින්වෙන අතර ‘ගණ දෙවියන්ට’ පුද පූජා පවත්වමින් මෙම උත්සවය ආරම්භ වේ. 

‘ගනේෂ් විසර්ජන්’ යනු ආගමික උත්සවයේ අවසන් පිළිවෙතයි. 

පුද පූජා කළ ගණ දෙවි පිළිරුවට අවසන් ගෞරව දක්වා එය බොහෝ දුරට ගංඟාවක හෝ ගිල්වා දමයි. 

මෙම උත්සවය සම්බන්ධයෙන් පළ වී තිබෙන විස්තරාත්මක ලිපි. 

https://www.businessinsider.in/india/news/ganesh-chaturthi-how-to-perform-ganesh-visarjan-at-home/articleshow/77738044.cms

https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/events/ganesha-chaturthi-2019-what-is-the-story-behind-the-tradition-of-ganesh-visarjan/articleshow/70878145.cms

මේ හා සමානම උත්සව රැසක් ඉන්දියාවේ හින්දු බැතිමතුන් අතර පවතී.

මෙසේ පිළිම ගිල්වීමෙන් සිදුවන පරිසර හානිය සම්බන්ධයෙන් පසුගිය කාලයේ දිගින් දිගටම ඉන්දීය මාධ්‍යවල විස්තරාත්මක පුවත් පළ වී ඇත. 

ඊට අදාළ සබැඳි,

https://www.thehindu.com/news/national/other-states/no-idols-thrown-at-sabarmati-river-front/article29376792.ece

https://citymonitor.ai/horizons/idols-are-polluting-indias-rivers-and-lakes-903 

Share this post

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Related Projects

Towards A Feminist Future

The role of education in building lasting peace

The role of education in building lasting peace “Unless young people can analyze the roots of conflict and prevent these …

Towards A Feminist Future

තිස් වසරකට පසු(ව)ත් සංස්කෘතික බැමි ලිහී නැති ස්ත්‍රිය.

තිස් වසරකට පසු(ව)ත් සංස්කෘතික බැමි ලිහී නැති ස්ත්‍රිය. ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන පරම්පරාව ‘නොදන්නා පරම්පරාවක්’ විසින් තමන්ගේ අභිලාෂ අරභයා ආරම්භ කරන …

Fact Check

பல்பொருள் அங்காடிகளினால் (supermarkets) வழங்கப்படுகின்றதாக கூறப்படும் பரிசில்கள், தள்ளுபடிகள் மற்றும் வவுச்சர்கள் என்பன பற்றிய செய்திகள் அனைத்துமே போலி.

பல்பொருள் அங்காடிகளினால் (supermarkets) வழங்கப்படுகின்றதாக கூறப்படும் பரிசில்கள், தள்ளுபடிகள் மற்றும் வவுச்சர்கள் என்பன பற்றிய செய்திகள் அனைத்துமே போலி. பல்பொருள் அங்காடிகளின் மூலம் தள்ளுபடிகள் மற்றும் பரிசில்கள் …

Uncategorized

Equipping Civil Society Organisations with the Tools to Respond to Online Disinformation

Equipping Civil Society Organisations with the Tools to Respond to Online Disinformation Concerns on the spread of mis/disinformation have exacerbated …

Fact Check

සුපිරි වෙළෙඳසැල්වලින් තෑගි, වට්ටම්, වවුචර ලබාදෙන බවට සඳහන් කරමින් හුවවාරු වන පණිවුඩ අසත්‍යයි/ව්‍යාජයි.

සුපිරි වෙළෙඳසැල්වලින් ත්‍යාග, වට්ටම්, තෑගි වවුචර, මුදල් යනාදිය පිරිනමන බව සඳහන් කරමින් විශේෂයෙන්ම Whatsapp වැනි පණිවුඩජාල  සහ ෆේස්බුක් (Facebook) යනාදි …

Fact Check

“அய்வர்மெக்டின்” (ivermectin) மருந்து கொரோனாவை குணப்படுத்துகிறது, என்பது இன்னும் விஞ்ஞானபூர்வமாக நிரூபிக்கப்படவில்லை.

கோவிட் 19 தொற்று உலகம் பூராகவும் பரவ தொடங்கியது முதல் வெவ்வேறு விதமான மருந்து வகைகள் மற்றும் சிகிச்சை முறைகள் பற்றி பல்வேறு நாடுகளிலிருந்து பல்வேறு மொழிகளில் …