FACT CHECK: ‘කොවිඩ්-19’ වයිරසයෙන් ආරක්ෂාව නොදුන් නිසා හින්දු බැතිමත්හු පිළිම ගංඟාවලට දැමුවා ද?

#FactCheck #False

“පිහිටක් නැති නිසා දේව පිළිම ගඟට විසිකරන ඉන්දියානුවන්” යන සිරස්තලය යටතේ විඩියෝපටයක් මැයි 9 වැනිදා සමාජ මාධ්‍යයේ පළ වී තිබිණි. 

මෙය අවස්ථා 1,200කට වැඩි ගණනකදී “ෂෙයාර් (share)” වී තිබිණි. 

ලොරි රථයකින් පැමිණෙන විශාල පිරිසක් මෙරට සමාජ සංස්කෘතිය තුළ ගණ දෙවියන් යනුවෙන් හඳුන්වන දෙවියන් ට සමාන පිළිම කිහිපයක් පාලමක සිට ගංඟාවකට අතහරින අයුරු එම විඩියෝ පටයේ දැක්විණි. 

මෙම විඩියෝ පටය ‘ඉන්විඩ්’ මෙවලම භාවිත කරමින් රාමුවලට වෙන් කරගත් අතර ඉන් අනතුරුව ‘යැන්ඩෙක්ස්’ සහ ‘ගූගල් රිවර්ස් ඉමේජස්’ භාවිත කරමින් අදාළ රූප රාමු පරීක්ෂාවට ලක් කෙරුණි. 

එහිදි මෙම විඩියෝ පටය පසුගිය වසරේ මැයි හා ජූනි මාසවලදී වැඩි වශයෙන් හුවමාරු වී ඇති බව දක්නට ලැබිණි.

“කොවිඩ්-19 වයිරසයෙන් ආරක්ෂාවක් ලබානොදීම හේතුවෙන් ඉන්දියානුවන් පිළිම ගංඟාවලට අත්හරිනවා” යන්න එම බොහෝමයක් සටහන්වල (post) දැක්විණි. 

එසේ පළ වී තිබූ සටහන්,

මෙම අදහස දැක්වෙන පාඨ “ගූගල්” භාවිතයෙන් සෙවීමකට ලක් කරන ලදි. 

එසේ පරීක්ෂා කිරීමේදී මෙය 2015 වසරේ විඩියෝ පටයක් බවට සොයාගැනීමට හැකියාව ලැබිණි. 

මෙය හින්දු බැතිමතුන්ගේ වාර්ෂික ආගමික පිළිවෙතක් බව මෙහිදි අනාවරණය විය.

මෙහි මුල් විඩියෝව පළ කර ඇත්තේ 2015 වසරේ සැප්තැම්බර් 28 වැනිදා ය. 

ඊට අදාළ සබැඳිය,

https://www.facebook.com/newschd/videos/989821804414933/

මේ විඩියෝව පසුගිය වසරේ දී වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ ආයතන කිහිපයක්ම මේ සම්බන්ධයෙන් කරුණු පරීක්ෂා කර තිබිණි. අරාබි ඇතුළු භාෂාවලින් පළ වන වෙබ් අඩවි ද මේ සම්බන්ධයෙන් කරුණු පරීක්ෂා කිරීම් කර තිබිණි. 

ඉන්දියාවේ ‘ද ලොජිකල් ඉන්දියන්’ වෙබ් අඩවිය ද මේ සම්බන්ධයෙන් කරුණු පරීක්ෂාවක් කර තිබිණි. 

ඊට අදාළ සබැඳිය,

https://thelogicalindian.com/fact-check/hindu-ritual-immersion-covid-19-coronavirus-21266

තවදුරටත් කරුණු සෙවීමේදී මෙය හින්දු බැතිමතුන් වාර්ෂිකව කරන පිළිවෙතක් බවත් එය වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන්නක් බවත් අනාවරණය විය.

සෑම මසකම සැප්තැම්බර් මාසය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් සහ ගණ දෙවියන් මුල් කරගනිමින් මෙම පිළිවෙත සිදු කෙරේ. 

‘ගනේෂ් චතුර්ති’, ‘විනායක චතුර්ති’ සහ ‘ගනේෂ් විසර්ජන්’ යන නම්වලින් මෙම ආගමික උත්සවය හැඳින්වෙන අතර ‘ගණ දෙවියන්ට’ පුද පූජා පවත්වමින් මෙම උත්සවය ආරම්භ වේ. 

‘ගනේෂ් විසර්ජන්’ යනු ආගමික උත්සවයේ අවසන් පිළිවෙතයි. 

පුද පූජා කළ ගණ දෙවි පිළිරුවට අවසන් ගෞරව දක්වා එය බොහෝ දුරට ගංඟාවක හෝ ගිල්වා දමයි. 

මෙම උත්සවය සම්බන්ධයෙන් පළ වී තිබෙන විස්තරාත්මක ලිපි. 

https://www.businessinsider.in/india/news/ganesh-chaturthi-how-to-perform-ganesh-visarjan-at-home/articleshow/77738044.cms

https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/events/ganesha-chaturthi-2019-what-is-the-story-behind-the-tradition-of-ganesh-visarjan/articleshow/70878145.cms

මේ හා සමානම උත්සව රැසක් ඉන්දියාවේ හින්දු බැතිමතුන් අතර පවතී.

මෙසේ පිළිම ගිල්වීමෙන් සිදුවන පරිසර හානිය සම්බන්ධයෙන් පසුගිය කාලයේ දිගින් දිගටම ඉන්දීය මාධ්‍යවල විස්තරාත්මක පුවත් පළ වී ඇත. 

ඊට අදාළ සබැඳි,

https://www.thehindu.com/news/national/other-states/no-idols-thrown-at-sabarmati-river-front/article29376792.ece

https://citymonitor.ai/horizons/idols-are-polluting-indias-rivers-and-lakes-903 

Share this post

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Related Projects

Fact Check

FACT CHECK : ලංකා බැංකුවේ අරමුදලින් බෝනස් ලබා දෙනවා යයි පවසමින් වට්ස්ඇප් ඔස්සේ හුවමාරු වන පණිවුඩ ව්‍යාජයි.

ලංකා බැංකුවේ අරමුදලින් ලබා දෙනවා යයි පවසමින් වට්ස්ඇප් (WhatsApp) ඔස්සේ සබැඳියක් (Link) සංසරණය/හුවමාරු (share) වන අයුරු නිරීක්ෂණය විය.  එම සබැඳියට …

Fact Check

FACT CHECK : පළමු වසරට ළමයින් බාර ගැනීමේ දී මව හෝ පියා හෝ එන්නත්කරණයට ලක්ව සිටිය යුතු බවට සහ එන්නත්කරණ කාඩ්පත අවශ්‍ය බවට පළ වන වාර්තා මහජනතාව නොමඟ යවයි.

කොවිඩ්-19 එන්නත්කරණ ක්‍රියාවලිය මේ වනවිට සිදුවෙමින් පවතී.  කොවිඩ්-19 එන්නත් කාඩ්පත අනිවාර්ය කිරීම සම්බන්ධයෙන් රජය මේ වනවිට ප්‍රකාශ නිකුත් කර තිබෙන …

Uncategorized

Mental Health: Taking Care of Ourselves and Others

What do we think about the mental health of ourselves and others? How do we respond to those around us …

Fact Check

FACT CHECK : இலங்கை வங்கியின் அறக்கட்டளை மூலம் போனஸ் வழங்கப்படுவதாக கூறி WhatsApp இல் பகிரப்படுகின்ற செய்தி போலியானது.

இலங்கை வங்கியின்  அறக்கட்டளை மூலம் போனஸ் வழங்கப்படுவதாக கூறி WhatsApp இல் இணைப்பொன்று(Link) கடந்த சில நாட்களாக பகிரப்பட்டதை அவதானித்தோம்.  அதிலே கீழே உள்ளது போன்ற கேள்விகள் …

Fact Check

FACT CHECK : ලැප්ටොප් දෙන බව කියන වට්ස්ඇප් පණිවුඩය ව්‍යාජයි

සිසුන් සඳහා ලැප්ටොප් පරිගණක ලබාදෙන සඳහන් කරමින් ඉකුත් දිනවල වට්ස්ඇප් (Whatsapp) ඔස්සේ හුවමාරු වූ පණිවුඩයක් අපගේ අවධානයට යොමු විය.  විශේෂයෙන්ම …

Uncategorized

A tale of two obscene publications acts

A brief and incomplete contextualisation of obscenity laws and imperial censorship in Sri Lanka Last month, the Sri Lankan Cabinet …